Goffertpraat
Donderdagavond, 21.00 uur, De Goffert. Vier weken na de pijnlijke 5-0 in Turijn speelt N.E.C. zijn eerste thuiswedstrijd in de competitiefase van de Europa League. De tegenstander is een naam die bij de oudere generatie meteen iets oproept: Levski Sofia, de kampioen van Bulgarije. Een club met meer dan honderd jaar geschiedenis, een legende waar het stadion naar vernoemd is en een trainer die de weg naar Nijmegen al kent. Wie is deze club eigenlijk?
Vernoemd naar een vrijheidsstrijder
Levski Sofia werd op 24 mei 1914 opgericht door een groep middelbare scholieren in Sofia. De naam kozen ze bewust: Vasil Levski is de nationale held van Bulgarije, de revolutionair die in de negentiende eeuw streed tegen de Ottomaanse overheersing. Een van de oprichters, Boris Vasilev, legde later uit dat hij juist voor Levski koos omdat hij geen buitenlandse invloed wilde in de naam van de club.
Die naam is niet altijd gebleven. Het communistische regime dwong Levski in 1969 tot een fusie met Spartak Sofia, waarna de club jarenlang Levski-Spartak heette. Na de beruchte bekerfinale van 1985 tegen aartsrivaal CSKA, die uit de hand liep, greep de overheid opnieuw in. Beide clubs werden ontbonden en heropgericht onder een andere naam. Levski speelde tot 1989 als Vitosha, genoemd naar de berg die boven Sofia uittorent. Pas na de val van het communisme kwam de oude naam terug.
Wat nooit veranderde: de kleur blauw en de positie in de hoogste klasse. Levski is de enige Bulgaarse club die sinds 1937 nooit is gedegradeerd. In de bijnamen zit het karakter van de club: "De Blauwen", "De Blauwe Lawine" en vooral "Het team van het volk". Dat laatste is geen loze kreet. Vorig seizoen trok Levski gemiddeld ruim 10.000 toeschouwers per thuisduel, in een competitie waar het gemiddelde net boven de 2.000 ligt.
De prijzenkast is navenant gevuld. Levski werd 27 keer landskampioen en won meer dan twintig keer de Bulgaarse beker. Alleen CSKA Sofia heeft meer titels. De wedstrijd tussen die twee heet in Bulgarije simpelweg het Eeuwige Derby. Daarnaast speelt Levski al sinds 1915 tegen Slavia Sofia, de oudste stadsderby van het land.
Gundi, de man naar wie het stadion heet
Wie over Levski praat, komt onvermijdelijk uit bij Georgi Asparuhov, in Bulgarije beter bekend als "Gundi". De spits werd in 1943 in Sofia geboren en groeide uit tot de grootste Bulgaarse voetballer van de twintigste eeuw. Die titel kreeg hij in 1999 ook officieel. Hij speelde drie WK's (1962, 1966 en 1970), werd in 1965 achtste bij de verkiezing van de Ballon d'Or en scoorde in 1964-65 27 doelpunten in 29 competitieduels.
Het bekendste verhaal over Gundi gaat over AC Milan, dat hem in 1967 wilde halen. Asparuhov zou hebben geantwoord dat er een land bestaat dat Bulgarije heet, met daarin een club die Levski heet: "Daar ben ik geboren en daar zal ik sterven." Hij bleef. Op 30 juni 1971 kwam hij op 28-jarige leeftijd om bij een auto-ongeluk op de Vitinyapas, onderweg naar een wedstrijd. Het stadion van Levski draagt sindsdien zijn naam.
Twee andere namen die je bij Levski moet kennen: Nasko Sirakov, de spits van het Bulgarije dat in 1994 vierde werd op het WK en tot dit jaar de grootaandeelhouder van de club, en Stanimir Stoilov, als speler en later als trainer verbonden aan de meest succesvolle Europese periode van de club.
Europese avonden, ook tegen Nederlanders
N.E.C. en Levski kwamen elkaar nog nooit tegen. Met Nederlandse clubs heeft Levski wel een geschiedenis, en die is wisselend. In 1971-72 gingen de Bulgaren in de Europacup II onderuit tegen Sparta Rotterdam (1-1 en 0-2). In 1975-76 schakelden ze in de UEFA Cup juist Ajax uit: 2-1 na verlenging in Sofia, 1-2 in Amsterdam, en na strafschoppen (5-3) ging Levski door. Twee jaar later nam Ajax in de Europacup I revanche (twee keer 1-2). En AZ was in 1980-81 genadeloos: na 1-1 in Sofia won AZ in Alkmaar met 5-0. Ruim veertig jaar later deden de Alkmaarders dat nog eens dunnetjes over. In de play-offronde van de Conference League, in augustus 2025, won AZ in Sofia met 0-2 en thuis met 4-1. Het enige Bulgaarse doelpunt kwam van Everton Bala. Het is meteen de meest recente ervaring van Levski met een Nederlandse club.
De beste Europese periode van Levski ligt in het midden van de jaren nul. In 2005-06 haalde de club de kwartfinale van de UEFA Cup, waarin Schalke 04 te sterk was (1-3 en 1-1). Een seizoen later werd Levski de eerste Bulgaarse club ooit in de groepsfase van de Champions League, na een 2-0 en 2-2 tegen Chievo Verona in de voorronde. Daar wachtte een loodzware groep met Barcelona, Chelsea en Werder Bremen. Levski verloor alle zes de duels, maar Barcelona en Chelsea speelden wel in Sofia.
Alles bij elkaar speelde Levski meer dan 260 Europese wedstrijden in 63 seizoenen. Drie keer haalde het de kwartfinale van de Europacup II (1969-70, 1976-77 en 1986-87), twee keer die van de UEFA Cup.
Zeventien jaar wachten
Na de landstitel van 2009 brak voor Levski een lange, magere periode aan. Ludogorets Razgrad, een club uit het noordoosten van het land, groeide uit tot de nieuwe macht en won vanaf 2012 veertien titels op rij. Levski werd een club van tweede plaatsen.
Dat veranderde vorig seizoen. Op 2 mei 2026 won Levski thuis met 1-0 van CSKA 1948 (niet te verwarren met CSKA Sofia, daarover zo meer), en daarmee was de titel vier speelrondes voor het einde binnen. Ludogorets, dat op jacht was naar een Europees record van vijftien titels op rij, was onttroond. Levski sloot het seizoen af met 25 overwinningen, zes gelijke spelen en vijf nederlagen, en een doelsaldo van 71 voor en 25 tegen. De Braziliaan Everton Bala was met 18 competitiedoelpunten de topscorer.
Ook naast het veld gebeurde dit jaar veel. Eind april werd de Bulgaarse investeringsbankier Atanas Bostandjiev, oprichter van Gemcorp Capital en oud-partner bij Goldman Sachs, de nieuwe eigenaar. Sirakov verkocht zijn aandelen, maar bleef aan als president. Tegelijk presenteerde de club plannen voor een nieuw stadion op de plek van het huidige Georgi Asparuhov: ruim 23.000 plaatsen volgens UEFA-normen, een prijskaartje van 120 miljoen euro en een geplande start van de bouw in het voorjaar van 2027. In september volgde een nieuwe bestuursstructuur, met in de raad van bestuur onder anderen Edu, de voormalig technisch directeur van Arsenal, en clubicoon Daniel Borimirov.
De trainer: een oude bekende van Fortuna Sittard
Op de bank zit Julio Velázquez, en die naam zal Eredivisie-volgers bekend voorkomen. De Spanjaard (geboren op 5 oktober 1981 in Salamanca) was in het seizoen 2022-23 trainer van Fortuna Sittard. Hij nam de club in september 2022 over toen die onderaan stond, en loodste Fortuna naar een veilige dertiende plaats. Toch werd zijn eenjarig contract niet verlengd: in Sittard was er kritiek op zijn behoudende speelstijl en op zijn opvliegende gedrag langs de lijn. In maart 2023 moest hij op het matje komen nadat hij tijdens een wedstrijd tegen de dug-out had geramd en pionnen omver had getrapt.
De Goffert kent hij ook. Op 19 oktober 2022, een maand na zijn aanstelling in Limburg, verloor Velázquez met Fortuna in de eerste ronde van de KNVB-beker met 3-2 in Nijmegen. Rogier Meijer was toen de trainer van N.E.C.
Velázquez heeft een bijzonder cv. Hij begon op zijn vijftiende met het trainen van jeugdteams en werd in december 2011 bij Villarreal B, op 30-jarige leeftijd, de jongste trainer ooit in de Spaanse Segunda División. Daarna trok hij langs onder meer Villarreal, Real Betis, Udinese, Alavés, Belenenses, Vitória Setúbal, Marítimo en Real Zaragoza. Vaak bleef het bij een korte periode. In Sofia vond hij eindelijk een plek waar het klikte: hij begon er op 5 januari 2025, werd tweede in zijn eerste halve seizoen en daarna kampioen. In Bulgarije werd hij uitgeroepen tot trainer van het jaar.
De selectie: Portugees, Braziliaans en een paar bekende namen
Wie de selectie van Levski doorneemt, ziet een internationaal gezelschap met een duidelijke lijn naar Portugal en Brazilië. Deze zomer kwamen onder meer de Portugese middenvelder Sérginho (van Santa Clara), de Braziliaanse aanvaller Reinaldo, de Angolese spits David Kusso (van Chaves), de Spaanse linksback Álex Centelles (van Almería) en de Marokkaan El Mehdi El Moubarik (van Al Ain). De bekendste aanwinst is Marko Grujić. De Servische middenvelder werd ooit door Liverpool gehaald, speelde daarna jaren bij FC Porto en kwam transfervrij over van AEK Athene.
Een aantal spelers om in de gaten te houden:
Svetoslav Vutsov (doelman, 24)
De Bulgaarse keeper is een van de uitblinkers van dit seizoen: vijf keer de nul in acht competitieduels. Tegen Salzburg hield hij Levski met zes reddingen lang in de wedstrijd.
Christian Makoun (centrale verdediger, 26)
De Venezolaan speelde in de MLS onder meer voor Inter Miami en is de vaste waarde in de Levski-defensie: niemand maakte dit seizoen meer competitieminuten. Naast hem speelt meestal Kristian Dimitrov, een Bulgaarse international die eerder bij Hajduk Split en CFR Cluj speelde.
Sérginho (middenvelder, 26)
De creatieve kracht van het team. In zijn eerste maanden in Bulgarije kwam hij in de competitie al tot twee doelpunten en vier assists.
Reinaldo (aanvaller, 25)
De Braziliaan is met vier competitiedoelpunten de gedeelde clubtopscorer. Over alle competities staat hij al op zeven treffers.
Armstrong Oko-Flex (aanvaller, 24)
Een naam die Britse voetbalfans kennen: hij speelde voor Celtic, West Ham United, Swansea City en FC Zürich. Ook hij staat op vier competitiedoelpunten.
Everton Bala (aanvaller, 27)
De topscorer van het kampioensseizoen zit dit jaar nog zonder competitiedoelpunt, al gaf hij wel twee assists. Een speler die op elk moment kan ontploffen.
Opvallend is hoe breed Velázquez zijn selectie gebruikt. Geen enkele veldspeler kwam in de competitie boven de negenhonderd minuten. Met een volle agenda van competitie, beker en Europa League rouleert de Spanjaard volop, wat het lastig maakt om op voorhand een vaste elf te voorspellen.
Speelstijl in een notendop
De wedstrijdanalyse volgt vrijdag, dus hier alleen het grote beeld. Levski is in eigen land een ploeg die domineert en weinig weggeeft: 23 doelpunten voor en slechts 4 tegen in tien competitieduels. Het team is fysiek sterk en won tegen Salzburg dertien van de twintig luchtduels. Waar het Europees aan schort, is de scherpte voorin. Tegen Salzburg was het balbezit gelijk verdeeld, maar Levski kwam tot slechts één schot op doel.
Recente vorm: heer en meester in eigen land, kwetsbaar in Europa
De zomer begon veelbelovend. Als kampioen stapte Levski in de eerste voorronde van de Champions League in, en schakelde daar achtereenvolgens Borac Banja Luka uit Bosnië (1-1 en 4-0), Universitatea Craiova uit Roemenië (1-0 en 2-2) en Kairat Almaty uit Kazachstan (twee keer 1-0) uit. In de play-offronde voor de Champions League hield Levski thuis AEK Athene op 0-0, maar in Athene ging het hard mis: 4-0. Daarmee viel de club terug naar de Europa League.
Ook de Bulgaarse Supercup ging verloren. Op 9 september won CSKA Sofia met 4-2. Dat is overigens een andere club dan CSKA 1948, dat Levski in de competitie wél met 1-0 versloeg. Na een conflict over naam en rechten speelt Sofia sinds enkele jaren met twee CSKA's in de hoogste klasse.
In de competitie is Levski nog ongeslagen. Na tien duels staat de club bovenaan met 28 punten (negen zeges en één gelijkspel, 0-0 bij Botev Vratsa), één punt voor CSKA Sofia, dat een wedstrijd meer speelde. Ludogorets volgt op twee punten. Afgelopen zondag won Levski met 2-0 bij Cherno More in Varna, de generale repetitie voor de trip naar Nijmegen.
De Europa League begon voor Levski net als voor N.E.C. met een nederlaag. Op 17 september won Salzburg met 1-0 in Sofia door een doelpunt van Haris Tabaković vlak voor rust. Beide ploegen staan dus nog met lege handen, en dat maakt donderdagavond tot een belangrijke wedstrijd in de jacht op de play-offs. Het programma van Levski daarna is pittig: Viktoria Plzeň, Jagiellonia Białystok, Olympique Marseille, Lillestrøm, AC Milan en Sunderland.
Tot slot
Levski Sofia is geen Juventus, maar zeker geen tegenstander om te onderschatten. Het is een volksclub met een rijke geschiedenis, een nieuwe eigenaar met grote plannen, een trainer die de Eredivisie al kent en een selectie die in Bulgarije domineert. Voor N.E.C. is het de eerste kans om in de competitiefase punten te pakken voor eigen publiek. Donderdag om 21.00 uur weten we meer.
